Thủ môn Arsenal Raya làm khách podcast Beyond The Box, nhìn lại quãng đường năm 16 tuổi rời Tây Ban Nha sang Anh đá bóng, rồi lần lượt khoác áo Blackburn, Brentford và Arsenal. Cuộc trò chuyện dài tới 2 giờ nên được đăng thành nhiều phần. Đây là phần thứ mười.
Tất nhiên, đôi khi trong đầu mình có một bức tranh về chuyện trận đấu đáng lẽ phải diễn ra thế nào, nhưng trận đấu không phải lúc nào cũng đi đúng hướng mình muốn. Tôi không muốn cố moi một trận cụ thể, nhưng trên đường tranh vô địch, nhiều người nhắc trận gặp Wolves trên sân Emirates, và tình huống giữa anh với Gabriel. Khi báo chí nói đó có thể là lỗi của bất kỳ ai trong hai người, anh nhìn khoảnh khắc ấy ra sao? Anh có nói chuyện với anh ấy, làm rõ rốt cuộc chuyện gì đã xảy ra không? Khi xem lại tình huống đó rồi bước tiếp, hai người đã làm thế nào?
Về cơ bản, tôi đang cố làm điều đúng: lao ra bắt đường tạt đó. Nhưng Gabriel đúng lúc ở giữa, chúng tôi đâm vào nhau, bóng rơi xuống đất, rồi họ ghi bàn. Có thể nói đó là lỗi của tôi, vì tôi làm rơi bóng. Cũng có thể nói là lỗi của anh ấy, vì anh ấy đứng chắn giữa và đáng lẽ phải tránh. Nhưng xét cho cùng, chuyện kiểu này vẫn xảy ra. (cười)
Chuyện là vậy. Sau trận chúng tôi nói với nhau vài câu. Lúc đó đương nhiên ai cũng còn cảm xúc, nhưng không có chuyện riêng tư nào.
Anh ấy nói thẳng với tôi: "Lần sau cứ tông ngã tôi đi."
"Tông tôi ngã dúi dụi cũng được, tôi không quan tâm." (cười)
Nên những chuyện này vẫn xảy ra. Khi lao ra bắt tạt, tôi thấy đồng đội đứng đó. Anh ấy sẽ không tranh quả này, nên tôi chỉ muốn lấy bóng từ phía trên. Kết quả lại đúng lúc làm rơi, và bóng rơi đến chân cầu thủ đối phương.
Chuyện là vậy. Tất nhiên còn yếu tố khác. Tôi thấy lúc đó vị trí của chúng tôi quá sâu, lùi quá sâu trong vòng cấm.
Nếu không lùi sâu đến thế, hoặc tôi sẽ bắt quả đó sạch hơn, hoặc tôi để bóng cho Gabriel để anh ấy phá.
Bóng đá là vậy. Không thể giải thích cho rõ từng động tác, giải thích vì sao nó xảy ra theo cách đó. Kết quả là chúng tôi mất điểm, và có lẽ cũng vì thế mà áp lực nặng thêm.
Nhưng cuối cùng chúng tôi đã gánh được áp lực ấy và vô địch Ngoại hạng Anh. Tôi hoàn toàn có thể làm tốt hơn, Gabriel cũng có thể làm tốt hơn. Trận đó cả đội đều có thể làm tốt hơn, vì lúc ấy chúng tôi đang dẫn 2-0. Nhưng bóng đá không đoán trước được, bạn không kiểm soát được những chuyện này. Bóng đá là vậy. Sau đó bạn học từ đó, rồi để nó đi.
Bây giờ tôi muốn nhân lúc này bước vào đầu anh một chút, để hiểu trận đấu bên trong anh. Một việc cầu thủ rất khó xử là 30 giây, 3 phút sau khi mắc lỗi. Sai lầm đó không chỉ đụng họ một lần, mà đụng đi đụng lại. Rồi họ không muốn nhận bóng, và mọi thứ bắt đầu xấu dần. Với anh, anh xử lý sai lầm thế nào? Nếu mắc một lỗi, anh đối phó ra sao? Hay như anh nói lúc nãy: "Chuyện là vậy"?
Chuyện đã qua, bạn không đổi được nữa. Điều này quay lại những gì tôi đã nói. Khi trận bắt đầu, hãy cố làm việc đơn giản trước.
Chuyền một đường đơn giản, ném tay một lần đơn giản. Lao ra bắt bóng thì hô lên, đón đường tạt với sự tự tin. Tự tin sẽ dần dựng lại, rồi bạn có thể chủ động hơn một chút, hoặc thử việc khác.
Ví dụ chuyền vào khoảng trống, hoặc xuyên qua sức ép của tiền đạo đối phương. Nhưng khi mắc lỗi, việc đầu tiên là phải chấp nhận: sai lầm chắc chắn sẽ có.
Dù bạn là ai, đá ở đâu, đá vị trí nào, sai lầm vẫn xảy ra.
Mấu chốt là bạn đáp lại nó thế nào. Ngay lúc trận đang diễn ra, bạn còn sửa được chuyện đã xảy ra không? Không.
Vậy thì quên nó đi trước, tiếp tục đá trận của mình. Động tác kế tiếp, nếu bạn chưa thật thoải mái, hãy chuyền một đường đơn giản. Trong đầu hãy giữ hướng tích cực.
Đừng nghĩ: "Mẹ kiếp, tôi vừa làm hỏng hết, giờ chúng tôi sẽ thua vì tôi." Đừng nghĩ thế.
Bạn nên nghĩ: "Được, chúng tôi vừa thủng lưới, đó là trách nhiệm của tôi. Được, chuyện đã qua. Bây giờ tôi làm gì để giúp đội?" Hãy là chính mình. Đừng cố đuổi theo trận đấu, vì đó hoàn toàn là một sai lầm. Trận đấu sẽ tự đến với bạn.
Trong tình huống đó, hãy giữ sự tích cực, tiếp tục nối với đội, và cũng nối với chính mình. Như tôi đã nói: có bóng thì chuyền một đường đơn giản, ném tay một lần đơn giản. Lao ra bắt tạt, đi lấy bóng phía sau. Đặt sự chú ý vào việc mình kiểm soát được.
Từ tôi vừa muốn tìm chính là chữ "chấp nhận" mà anh nói ra ngay. Trước khi trận bắt đầu, anh đã chấp nhận: "Là một đội, chúng tôi có thể mắc lỗi, tôi cũng có thể mắc lỗi, chúng tôi có thể không thắng." Đúng như anh nói, tâm thế của anh hơi kiểu: "Kệ xác."
Tôi đã mắc rất nhiều lỗi rồi. (cười) Tôi đã mắc rất nhiều lỗi. Và tôi sẽ còn mắc tiếp, những chuyện này vẫn sẽ xảy ra.
Bạn có thể sai ngay trận sau. Nhưng mấu chốt là bạn đáp lại thế nào. Hết trận, bạn có thể ngồi với huấn luyện viên thủ môn, hoặc với bất kỳ ai bạn muốn nói chuyện.
"Chuyện gì đã xảy ra? Được, chúng ta xem ở đây đã xảy ra chuyện gì."
Bạn có thể mổ xẻ. Rồi nghĩ tiếp: "Được, giờ tôi học được gì? Tôi làm thế nào để chuyện này không lặp lại?"
Nhưng khi trận đang diễn ra, bạn không đổi được chuyện đã xảy ra. Nên hãy quên nó đi trước.
Anh có thấy việc chấp nhận mình sẽ mắc lỗi, ngược lại khiến anh mắc ít lỗi hơn không? Lỗi của anh không nhiều, đó cũng là dấu hiệu của một thủ môn giỏi. Chấp nhận mình sẽ sai có giúp anh thoải mái hơn, và nhờ đó bớt lỗi không?
Tôi nghĩ là có. Nếu lúc đá bạn lúc nào cũng căng vì sợ sai, thì ngược lại sẽ sai nhiều hơn.
Vì bạn nghĩ quá nhiều về chữ "nhỡ". "Nhỡ" là thứ bạn không kiểm soát được.
Bạn không kiểm soát được "nhỡ". Ví dụ, nhỡ tòa nhà này bây giờ sập thì sao?
Nên không đáng nghĩ theo cách đó. (cười)
Bạn chỉ cần là chính mình, và tận hưởng nó.
Tôi thấy một việc rất quan trọng là đổi cách mình nói. Giống chữ "nhỡ" anh vừa nhắc, cầu thủ đến chỗ chúng tôi cũng nói: "Nhỡ tôi mắc lỗi thì sao? Nhỡ chuyện này xảy ra thì sao? Nhỡ tôi làm hại đội thì sao?" Chúng tôi sẽ bảo: "Đổi 'nhỡ' thành 'kể cả khi'. Kể cả khi tôi mắc một lỗi..." Bạn phải tự thêm một câu trả lời, ví dụ: "Tôi vẫn sẽ ổn." Như vậy mọi chuyện bớt nặng hơn một chút.
Tôi biết, và phải giữ hướng tích cực. Ví dụ, tôi rất ghét khi có người nói: "Đừng để mất bóng."
Đừng nói thế. Hãy nói: "Giữ chắc bóng." Anh thấy khác không?
Khi bạn nói "đừng để mất bóng", thực ra bạn cũng muốn nói điều tích cực, vì bạn muốn bóng được giữ. Nhưng thứ bạn truyền đi lại là một câu tiêu cực.
Nếu bạn nói "giữ chắc bóng", đó là câu tích cực. Nghĩa y hệt, nhưng cách bạn truyền cho cầu thủ khác, hoặc cho người khác, thì hoàn toàn khác.
Vậy trong phòng thay đồ Arsenal, anh có thấy mình cũng là một trong những người đẩy văn hóa này không? Tôi biết trong đội có Declan, Gabriel, và vài cầu thủ kỳ cựu khác. Anh có thấy mình cũng gánh trách nhiệm dẫn dắt như vậy không?
Có những cầu thủ rất sáng, cũng rất nhiều kinh nghiệm. Chúng tôi có một nhóm lãnh đạo, tôi cũng nằm trong đó. Ở một mức nào đó, chúng tôi cùng nhau dẫn phòng thay đồ. Nghĩ lại bây giờ, tôi thấy mình có lẽ là người nhiều tuổi thứ hai trong phòng thay đồ.
Mà anh mới ba mươi. (cười)
Tôi nghĩ người nhiều tuổi nhất là Kepa, anh ấy 32. Năm nay tôi sắp tròn 31. Vậy tôi 31 tuổi, là người nhiều tuổi thứ hai. Trước đây tôi chưa từng gặp cảnh này. (cười)
Trước đây lúc nào cũng có người lớn tuổi hơn tôi. Nhưng đúng, chúng tôi có vài cầu thủ phụ trách nhóm lãnh đạo, cũng có thể gọi là các đội trưởng. Chúng tôi dựng chuẩn mực, dựng văn hóa, và những việc như vậy. Chuyện này thực sự rất, rất quan trọng.
Bóng đá gắn rất chặt với những thứ này. Vì nếu đầu đang chạy, cơ thể được tự do. Còn nếu đầu không vào guồng, cơ thể cũng không chạy đúng.
Sau trận gặp Man City, Declan Rice có một câu rất nổi tiếng: "Vẫn chưa hết." Anh có tin anh ấy không?
Tin, tin một trăm phần trăm. Trận thua Man City, tôi thấy chúng tôi đá rất, rất tốt, ít nhất đáng ra phải có một trận hòa. Nhưng chúng tôi biết mình vẫn còn cửa.
Nếu thắng hết các trận sau đó, chúng tôi có cửa thành nhà vô địch. Tất nhiên cũng phải xem hiệu số và những thứ tương tự. Nhưng chúng tôi cũng thấy họ có thể mất điểm. Vì ở giải này, thắng một trận không dễ.
Rồi chúng tôi quay lại cách làm từng trận một: "Được, trận này thua rồi, chuẩn bị trận sau, rồi lại chuẩn bị trận tiếp."
Tôi thấy việc vào chung kết Champions League cũng cho chúng tôi thêm lực. Vì chúng tôi đã xong một việc quan trọng. "Bây giờ đi giành cái quan trọng hơn, rồi đi giành cái còn lớn hơn." Tôi thấy điều đó cũng giúp rất nhiều.
Cuối cùng vô địch giải, cảm giác là gì? Vui đến phát điên, hay là trút được gánh? Lúc đó anh thấy thế nào?
Đương nhiên có cảm giác trút được gánh. Bạn sẽ thấy có thứ trên vai cuối cùng cũng được đặt xuống. Vì bao nhiêu năm chúng tôi luôn gần đến thế. Và câu lạc bộ này đã 22 năm không vô địch giải. Nghĩ mà xem, nếu cuối cùng lại không lấy được, với mọi người đó sẽ là chuyện rất khó nuốt. Gần bao nhiêu lần mà mãi không làm được, thật sự rất khó.
Chuyện đó cũng sẽ lại thành câu mà bên ngoài kể đi kể lại, đúng không?
Lại sẽ như anh vừa nói: "Họ lại sắp gãy, liệu họ có lại gãy không?"
Nhưng khi thực sự thắng, đó là trải nghiệm đẹp nhất trong đời chúng tôi. Tôi nói, với từng cầu thủ đều là vậy. Nó nghĩa là gì với cổ động viên, với câu lạc bộ, với chúng tôi, và cách chúng tôi lấy chức vô địch, đều khó tin. Nên đây là một trong những thứ quan trọng nhất tôi làm được trong sự nghiệp bóng đá.
Các phần khác của buổi phỏng vấn